Tại một hội nghị gần đây về xúc tiến thương mại và đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh, ông Hồ Văn Niên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhận định: Hoạt động dịch vụ tại các cảng biển của tỉnh chưa được tổ chức tốt do thiếu quy hoạch chiến lược. Các doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực này năng lực còn hạn chế, phát triển tự phát và thiếu kinh nghiệm tổ chức quản lý sản xuất kinh doanh. Hệ thống kho bãi, năng lực bốc dỡ hàng hóa xuất nhập khẩu tại các cảng hiện nay còn yếu, không đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế biển của tỉnh theo định hướng đến năm 2015 và tầm nhìn 2020.

Bà Rịa-Vũng Tàu có nhiều cảng biển thuận lợi cho tàu trọng tải lớn ra vào, vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu. Đặc biệt, theo quy hoạch cảng biển toàn quốc, khu vực cảng Cái Mép – Thị Vải (huyện Tân Thành) thuộc nhóm cảng biển số 5. Khu vực này đã và đang phát triển các cảng dọc theo tuyến sông Thị Vải nước sâu, nối liền với vịnh Gành Rái nằm sát đường hàng hải quốc tế, do đó, có thể tiếp nhận tàu tải trọng đến hơn 60.000TEU ra, vào bốc dỡ hàng hóa xuất nhập khẩu tại các cảng container, cảng chuyên dùng. Năm 2009, ước tính sản lượng hàng hóa qua các cảng biển trên địa bàn đạt gần 29 triệu tấn. Dự báo đến năm 2020, sản lượng hàng hóa qua cảng lên đến 120 – 145 triệu tấn/năm.

Mặc dù có những ưu thế và tiềm năng phát triển như vậy, nhưng hiện nay các doanh nghiệp trong nước làm dịch vụ hậu cần sau cảng trên địa bàn tỉnh còn yếu, thiếu sự hợp tác trong việc tổ chức liên hoàn các loại hình dịch vụ logistics. Đa số doanh nghiệp hoạt động dịch vụ logistics còn hạn chế về vốn và công nghệ, nên chỉ dừng lại ở vai trò vệ tinh cung cấp dịch vụ cho các hãng nước ngoài một số phần việc trong cả chuỗi hoạt động logistics như làm thủ tục hải quan, bốc dỡ hàng hóa, cho thuê phương tiện vận tải, kho bãi; cung cấp điện, nước, nhiên liệu cho tàu biển... Hầu như chưa có doanh nghiệp nào đủ sức tổ chức, điều hành toàn bộ quy trình hoạt động logistics.

Được biết, Sở Giao thông - Vận tải đã quy hoạch khu vực cảng Cái Mép – Thị Vải thành khu vực hậu cần logistics năng lực lớn, quy mô tầm cỡ quốc gia. Đồng thời, kiến nghị Bộ Giao thông-Vận Tải bổ sung một số khu vực cảng trên địa bàn tỉnh vào quy hoạch hệ thống khu vực hậu cần sau cảng của toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Dự án đường liên cảng Thị Vải – Cái Mép vừa được khởi công xây dựng là một trong những dự án trọng điểm nhằm hoàn thiện mạng lưới hạ tầng dịch vụ cảng. Tuyến đường này có vai trò rất quan trọng trong việc kết nối giao thông giữa hệ thống cảng biển số 5 và các khu công nghiệp trong vùng, đồng thời nối với đường cao tốc liên vùng phía Nam, đặc biệt là vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Dự kiến đến năm 2015 dự án này sẽ hoàn thành. Khi đó, các dịch vụ sau cảng khác cũng cơ bản hoàn thiện, góp phần quan trọng vào việc phát huy năng lực của nhóm cảng biển số 5.

Các chuyên gia kinh tế hàng hải và khai thác cảng biển cho rằng, để hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam phát triển loại hình dịch vụ logistics, ngoài việc nâng cao trình độ nhân lực quản lý, điều hành các hoạt động dịch vụ sau cảng; tăng cường năng lực vận tải biển; đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng kỹ thuật cảng; phát triển giao thông hàng không, đường sắt, đường bộ; xóa bỏ những rào cản pháp lý gây ra những ách tắc cho hoạt động của doanh nghiệp... cần có biện pháp thúc đẩy sự liên kết giữa các doanh nghiệp logistics trong nước, tạo nên những tập đoàn mạnh, đủ sức cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài đang kinh doanh logistics trên sân nhà.

Bài: Nhựt Thanh